سيد علي اكبر قرشي

77

قاموس قرآن ( فارسي )

نيز كلمهء * ( « تُنْهَوْنَ عَنْه » ) * و * ( « الإِثْمِ » ) * در آيات فوق و ايضا آيات ديگر و روايات بالضرورة دلالت دارند بر اينكه مطلق گناهان اعمّ از صغائر و كبائر واجب الاجتناباند ، النهايه در آيات سه گانهء گذشته بكبائر بنحو خاصّى توجّه شده است و مورد اجتناب واقع گشته‌اند . لمم امّا لمم اگر مراد از آن گناهان صغيره باشد چنان كه در صحاح صغائر الذنوب گفته و راغب تعبير از صغيره دانسته در اين صورت مىشود گفت نظير « السيئات » در آيهء اول است . ولى بنا بر تفسير اهل بيت عليهم السلام كه آن را گناه گاهگاهى فرموده‌اند شامل صغائر و كبائر است زيرا گناهيكه انسان گاهگاه مرتكب مىشود ممكن است صغيره يا كبيره باشد ، جملهء * ( « إِنَّ رَبَّكَ واسِعُ الْمَغْفِرَةِ . . . » ) * در مقام تطميع بتوبه و يا وعدهء غفران است . تفسير اهل بيت عليهم السلام مطابق واقع و لغت است در اين صورت مضمون آيهء سوم مطلب ديگرى است . از روايات لمم در كافى باب اللمم از امام عليه السّلام نقل كرده : لمم گناه بعد از گناه است كه عبد به آن نزديك و مرتكب مىشود : « قال : الهنة بعد الهنة اى الذّنب بعد الذّنب يلمّ به العبد » و در روايت ديگر فرموده طبع و عادت بنده گناه كردن نيست ولى گاهى به آن مرتكب مىشود « قال اللَّمّام العبد الَّذى يلمّ بالذّنب بعد الذّنب ليس من سليقته‌اى من طبيعته » و در روايت ديگرى از امام صادق عليه السّلام نقل كرده : « و اللَّمم : الرّجل يلمّ بالذّنب فيستغفر اللَّه منه » . على هذا استثناء در * ( « إِلَّا اللَّمَمَ » ) * متصل است و بقول صحاح و راغب منقطع خواهد بود . كبائر كدام ؟ از ابن عباس نقل شده گناهان همه كبيره‌اند و هر آنچه خدا از آن نهى كرده كبيره مىباشد طبرسى رحمه اللَّه بعد از نقل اين سخن فرموده : اصحاب ما ( اماميّه ) نيز بر اين قولند و